Oékusi RCAL 25 Juñu 2026 – Kondisaun Eskola Bazica Filial Huabanais la-dignu ona bainhira tempu udan makas no rai-rahun makas prejudika fo impaktu ladiak ba alunu nia saude no prosesu aprendijajen iha temppu udan la-seguru tanba kalen eskola sira komesa nakles ona, inklui tein fatin hodi prepara merende eskolar mos la-dignu ona.
Kozinneira Anjela Colo hatete, kondisaun dapur iha eskola basica Filial Huabenais nian ladauk ne’e laseguru ona tanba, bainhira prepara hahan rai rahun makas, nune’e bele fo impaktu ladiak ba labarik estudante sira nia saude bainhira konsumu hahan.
Anjela Colo informa tan katak, dadaun ne’e, sasan dapur mos menus hanesan meja atu rai hahan, Almariu no seluktan tanba bainhira Ekipa sira tau hahan iha bikan rai deit iha rai tanba Meja atu rai hahan menus. Tanba ne’e nia husu ba Autoridade oekusi, atu bele ajuda hodi hadia fali te’in fatin ka Dapur ne’e, nune’e bele asegura Nutrisaun diak ba labarik sira.
Iha fatin hanesan Prezidente Konsellu Inan-Aman no Responsavel (KIAR), Armando Amaina hatete, Eskola ne’e menus profesor ida atu bele hanorin ba estudante sira, tanba daudauk ne’e iha de’it profesor nain lima mak hanorin estudante hosi primeiru anu to’o sestu anu, nune’e nia parte husu ba Autoridade atu bele aumenta profesor nain-1 iha eskola refere ne’e labele abandona alunus sira iha prosesu aprendijajen.
Nune’e mos, Kordenador Eskoal Basica Filial (EBF) Huabanais Domingos Taeki, Husu ba Guvernu liuliu Autorudade Oékusi Ambeno, atu hadia Dapur Eskola ne’e, tanba ate agora kondisaun laseguru ona bainhira prepara hahan ba estudante sira iha Eskola.
Domingos Taeki Esplika Dapur ne’e hari ho nia osamentu mai husi item Merenda Eskolar nian maski ho osan ki’ik maibe konsege hola kalenng hodi taka nune’e labele prejudika ekipa kozineiro sira atu prepara hahan ba labarik sira, maibe hafoin troka governasaun item hirak ne’e laezisti ona. Tanba ne’e nia parte sugere ba Aurtoridade oekusi atu bele tau ba planu tinan 2027 nune’e labele fo risku ba vida estudante sira bainhira ekipa sira prepara hahan.
“Durante nee Ami hato’o ona Ami nia preokupasaun ida nee ba iha Rejional Oe-Cusse nian Maibe nia hatete katak imi iha maneira atu bele halo, tamba Ami nia aitem kona ba Marenda eskolar nee iha, Maibe osan la boot ida, iha tinan ida, depende husi Alunus ou estudante kuandu Sa’e entaun nia Orsamentu nee sa’e itoan, maibe iha tinan kotuk liu ba Ami uza $ 70.00 kada aitem atu halo Fatin kojineiro ida maibe la sufisente.
Koordenador EBF Huabanais, Martinho Taeki, rekoñese, eskola EBF Huabanais sei menus Profesor no Sala de Aula, tanba iha ne’e estudante klase kintu anu no sestu anu tama hamutuk iha sala ida de’it.
“Ha’u hanesan koordenador hakarak husu ba Governu atu bele aumenta tan Profesores mai ami iha EBF Huabanais”, Nia hatete.
Koordenador Eskola ne’e mos aprezenta kondisaun eskola EBF Huabanais nian ne’ebe mak aat tanba iha tempu udan bee turuk tama ba sala laran liuhosi ninia kakuluk ne’ebe mak aat tanba kalen sira ne’e komesa aat hotu ona.
Hatan preakupasaun ne’e, Diretur Edukasaun Oe-Cusse, Vicêncio Cono hatete, Oras nee dadaun iha ona parte tekniku sira ou Seksaun Planeamentu Elabora ona pedidu Re-Habilitasaun urjensia ba Eskola sira nebe mak identifikadus tanba iha tinan 2026 ne’e to’o 2027, iha konstrusaun 53, ho karakter balun urjenti no balun Normal, no balun sei Prioridade iha tinan ida nee no Tinan oin.
“Elabora hela para husi Fundo espesial do Desenvolvimentu bele Responde. Maibe Ami dadauk ne iha hela faze Elaborasaun pedidu ba Presidente Autoridade Oe-Cusse, depois mak bele despaisa ba ekipa Fundu Espesial Dezemvolvimentu (FED), atu Responde ho emerjensi, tanba nee ita mos menos Professor iha Oe-Cusse” informa Diretor Tersa ne’e 30 Juñu 2026 iha oekusi.
Reportajen Julmira Cab colo
Editor Joe Feno
Leave a Reply