
Pantemakasar (RCAL, 23 Outobru 2026) — Ekipa joint monitoring ne’ebé kompostu husi organizasaun sosiedade sivíl MANEO, AFFOS no BIFANO, hamutuk ho Servisu Rejionál Agua Saneamentu no Ambiente (SRASA), Autoridade Suku, no grupu stakeholder sira husi Suku Suni-Ufe, Koarta ne’e 21 Outubru 2026, hala’o monitorizasaun hamutuk ba rezultadu implementasaun Desaster Resilience Programme (DRP) Phase 2.0 ne’ebé la’o ona durante tinan lima (5).
Atividade ne’e foka liu ba grupu benefisiáriu sira iha bairo Bubneo ba Groupu Amasat Bubneo, ho Tsenan Kuatnana no groupu iha Bonemese, Suku Naimeco, Postu Administrativu Pantemakassar, RAEOA.
Diretora Ezekutiva MANEO Ramila da Costa iha nia intervensaun hateten, Monitorizasaun integradu ne’e hala’o ho objetivu atu avalia progresu, susesu, no identifika dezafiu sira ne’ebé hasoru husi Groupu komunidade lokál sira iha implementasaun programa DRP phase 2.0
Ramila informa, Tuir rezultadu avaliasaun iha terrenu, grupu benefisiáriu sira iha bairo Bubneo no Bonemese hatudu progresu ne’ebé pozitivu tebes, tanba Liuhusi programa ne’e, komunidade ho parseiru sira konsege dezenvolve ona atividade konservasaun ambientál, satan be’e liuhosi barajen lokal, to’os modo (hortikultura), kria groupu romansa, hodi hasa’e rendimentu finanseiru família, no duni hamutuk kestaun mudansa klimátika.
Esforsu hirak ne’e ajuda ona komunidade hodi responde ba dezafiu menus bee ne’ebé baibain akontese iha tempu bailoro.
Maski hatudu rezultadu di’ak, ekipa monitorizasaun husi AFFOS, BIFANO, SRASA, no stakeholders sira mós nota dezafiu balu ne’ebé presiza hetan atensaun lalais hodi garante sustentabilidade programa nian ba futuru.
Dezafiu sira ne’e inklui nesesidade atu hametin liután koordenasaun servisu iha baze, kolaborasaun hodi rezolve impaktu klimátiku, no mós jestu ba manutensaun infraestrutura bee nian ne’ebé estabelece ona.
Liuhusi monitorizasaun ne’e, ekipa hotu-hotu apela ba grupu benefisiáriu sira atu kontinua kaer metin no kumpri nafatin planu asaun sira ne’ebé iha, nune’e bele harii duni komunidade ida ne’ebé reziliente, independenti, no sustentável hasoru risku dezastre naturál iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA).
Atividade Join Montorin ne’e realiza husi Asosiasaun MANEO parseira ho Oxfam Timor-Leste no finansia husi Governu Australia DFAT.
Reportagen Jornalista RCAL